Македонски Shqip English

Publications

Правен речник-поимник за новинари

Заедно во борба против корупција

Правниот речник/поимник е изработен во рамки на проектот „Заедно во борба против корупцијата”,
имплементиран од Центар за истражувачко новинарство СКУП Македонија, а во соработка со партнерските организации Институт за човекови права од Скопје и Центар за развој на медиумите на заедниците МЕДИУМ. Проектот „Заедно во борба против корупцијата” е финансиран од Делегација на Европска Унија, преку ИПА програмата – Инструмент за граѓанско општество
и медиуми 2016 – 2017.

Правниот речник/поимник пред сѐ е наменет за новинарите, уредниците и медиумските работници кои учествуваат во создавањето на новинарски содржини и истражувачки стории чија цел е намалување на коруптивните дејствија.

Извештај за работата на Судскиот совет за период од јуни до септември 2018 година

Документ за јавни политики во однос на поставеноста и работењето на Судскиот совет

Судскиот совет на РМ1, во рамки на својата надлежност за обезбедување независност на судството, треба да иницира и да води процес на активности со цел да се промовира независно, одговорно и висококвалитетно судство, со што ќе овозможи непристрасно, ефективно и ефикасно остварување на правдата.
За исполнување на оваа цел потребно е да се третираат два аспекта:
Прво: Надворешен аспект, во однос на воспоставена правна регулатива за непречено извршување на надлежностите на Судскиот совет и овозможување независност на судската од законодавната и извршната власт и од други надворешни влијанија, како и јакнење на улогата на судството во рамки на државата, и
Второ: Внатрешен аспект, во смисла на внатрешно функционирање на постоечките капацитети на Судскиот
совет

АНАЛИЗА НА СПРОВЕДУВАЊЕТО НА ИТНИТЕ РЕФОРМСКИ ПРИОРИТЕТИ ВО МАКЕДОНСКОТО ПРАВОСУДСТВО

Заедничка акција за итни реформи во судството

Aнализата на спроведувањето на Итните Реформски Приоритети во македонското правосудство е изработена од Институтот за човекови права (ИЧП), како носител, и партнерските организации: Институтот за европска политика (ЕПИ) и Македонското здружение на млади правници (МЗМП), во рамки на проектот „Заедничка акција за итни реформи во судството“ кој е финансиски поддржан од Фондацијата Отворено општество – Македонија (ФООМ) и кој се спроведува од 1 јули 2017 години до 30 јуни 2018 година

Problemija save soocinenapes o sikle roma ki lengiri reintegracija baasi sikloibaskoro proceso,basi olengoro iranipe taro rajtorigakere-evropikane phuvja

Palo vizno liberalizacija, e phuvjakere džene ki EU soocingepe bare numero rodipaja baso azil tari rig themno ko phuvja e Rajtorigakere Balkanikane, maskar kola gadzikane themne. Kana o problemo bilacipasa basi vizakiri liberalizacija arakla pes ko jekto drom, rastra nieti kerga te cacarol pe lea. Dzi akana o fokuso sine anglal sa respresivna napia, save sine but zorale lineakjere kontrole japalem krisomo brkibe basi okola kola tromalkerena naregularno migriribe. Ama but hari tano kerdo basi reintegracija basi irutnemanusa.

Iranipa basi o manusa kola so mukle i Makedonija savi res sine lent e dzivdinen ko disave rajtorigakere–evropikane phuvja kerge baro numero problemo basi lenge basi lengiri reinegracija ki Makedonikano amalipe. Taro akava sebepi ko 2010 bers I Radza kerga programa thaj denga arka e reintegracijake thaj e iriutnege ki Republika Makedonija soglasno readmisiona dzovapija. Karing i programa kerdo sine Koordinativno trupo basi o irutne kola ka diken o hali. Thaj but vazno sine kerdo Nacionilikano centro thaj najhari duj lokalnikane centrija basi reintegraacija e irutnege save ka oven ekipirime pravnikija, socijalno bukjarnecar, psiholozija thaj sastarne manusa. O dzovapija basi akala centre. O deibe dzovapija basi akala Centre reintegracijakere khedena na salde registriribe e irutnegere thaj ikalibe sertikato basi o statuso e irunego (zaruripe basi ostvaribe lengerehakija em bukja), delapearka bizo lovengiri thaj godji deibe (ikalibe lenge dokumentitija, vazdibe krisomo uzuli odote kote so isi fund vaver pravno arka thaj deibe godi o akava adhinalipe) informiribe basi o hakija thaj obvrske, keribe berseskere akcisko planija aktivivipaja basireintegracija predvidivmi Programa basireintegracija taro 2010: pravno arka, socio-ekonomikani arka, saslaribaskere arke thaj siklovibasker.

The issues that Roma students face during their reintegration in the education system, after returning from the Western European countries

After the visa liberisation, the EU countries have faced many asylum requests made by Western
Balkan country citizens, among which are Macedonian nationals. When the misuse of the visa liberisation issue first occurred, the government oficials were decisive on handling it. So far, the focus has been mainly on repercussion measures, such as stricter border control or legal pursuits of those who enable irregular migration. Still, very little has been done in regards to reintegration of returnees.


Return of individuals who departed from Macedonia in order to live in some of the Western European
countries has caused a number of issues regarding their reintegration to the Macedonian society. Because of this, in 2010 the government adopted a Help and Support Program to assist in the reintegration process of returnees in the Republic of Macedonia according to the readmission agreements. According to the program, creation of a Coordinating body which will monitor the returnees’ condition is predicted. More importantly, it was predicted that a National Centre and at least two local centres for returnee reintegration would be established and equipped with attorneys, social workers, psychologists and doctors. These “Reintegration Centres’” responsibilities include not only registration and records of returnees and issuing a confirmation of returnee status (needed for realization of their rights and duties), but also free legal aid and counceling (obtaining of documents, running of a court proceedings where needed, and other legal aid and counseling depending of the case at hand), information on their existing rights and duties, preparation of annual action plans with activities for reintegration etc. Still, challenges have been noticed in all four of the basic steps of reintegration enshrined in the Program for reintegration 2010: legal help, socio-economical support, health services and education.

TRANSPARENCY, ACCOUNTABILITY AND EFFICIENCY IN THE WORK OF THE JUDICIAL COUNCIL OF THE REPUBLIC OF MACEDONIA

 

The principal question that this analysis attempts to answer is: “Has the Judicial Council truly succeeded in providing and guaranteeing the independence of the judiciary?” Based on a welldefined methodology1 , assessed were the operating results in light of the transparency, accountability and efficiency of Judicial Council of Republic of Macedonia (hereinafter: Judicial Council, JCRM) and of the Council for Determination of Facts and Initiation of Disciplinary Procedure for Judges (hereinafter: the Council for Determination of Facts) which is terminated by law2 .

In order to solve the problems in the work of the Judicial Council of the Republic of Macedonia and to increase the independence of the judiciary, as well as the trust of the citizens in the judiciary, the Judicial Council should primarily be:

• Transparent, responsible and accountable to the citizens;

• Strategically oriented and focused on ensuring the independence of the judiciary and strengthening the performance and efficiency of the judiciary;

• Effective and efficient user of taxpayers’ money.

ГРАЃАНИТЕ И НОВИНАРИТЕ ЗА ПРОФЕСИОНАЛНОСТА ВО МЕДИУМИТЕ

ИПА - Истражувачко новинарство - чувар на демократијата и човековите права

Оваа публикација е дел од проектот „Истражувачко новинарство – чувар на демократијата и човековите права“ кој е финансиран од Европската Унија и кофинансиран од Британска- та амбасада во Скопје, a го имплементираат Центарот за управување со промени и Инсти- тутот за човекови права. Генералната цел на овој проект е јакнење на медиумите и граѓанските организации и овоз- можување на амбиент за остварување на слободата на изразување и медиумскиот интегри- тет како клучен елемент за понатамошна поддршка на државата во процесот на пристапу- вање кон Европската Унија. 

Segregation of Roma Children in Elementary Schools in Republic of Macedonia

The Institute for Human Rights conducted a survey in the period between June and October 2016 on the situation of Roma children in primary education in five municipalities on the territory of the Republic of Macedonia: the municipalities of Bitola, Kumanovo, Shtip and two municipalities on the territory of Skopje - municipalities Gjorce Petrov and Gazi Baba.

The purpose of this research is to analyse the situation of Roma children in these five municipalities and determine whether there is segregation of Roma pupils in primary schools. This is measured through the number of Roma students in the schools, the composition of classes in schools, whether enrolment in first grade is in accordance with the municipalities’ decision on reonization etc.

КАКО ДО ПОДОБРА ЗАКОНСКА РЕГУЛАТИВА која ќе ги заштити граѓанските организации од арбитрарни инспекции и контроли во областа на даночното работење?

 

 Овој документ содржи препораки за подобрување на законите кои го уредуваат персоналниот данок на доход, надворешната (даночна) контрола и овластувањата на органите на прогон при спроведување на предистражни дејствија1. Документот се заснова на детална правна анализа на спроведените инспекции и контроли над 21 граѓанска организација во периодот од декември 2016 до мај 2017 година. Препораките произлегуваат од идентификуваните проблеми со кои се соочија граѓанските организаици, а се последица на одредени непрецизни законски одредби. Препораките се насочени пред сѐ кон појаснување и прецизирање на постојните законски одредби и јасно дефинирање на правата и должностите на граѓанските организации2 во случаи кога се предмет на инспекции и предистражни постапки од страна на надлежните органи и особено прецизно уредување на овластувањата на овластените лица кои ги вршат контролите односно предистражните дејствија.

ВОДИЧ низ претходната кривична постапка

 

Водичот содржи опис на правната уреденост на претходната кривична постапка, како една од фазите низ кои се спроведува кривичната постапка. Водичот има за цел на јасен начин да ги запознае претставниците на граѓанските организации со карактеристиките на предистражната и истражната постапка, разликите меѓу нив, овластувањата на јавното обвинителство и полицијата, како и со гаранциите за фер постапка. Водичот е изработен од страна на Македонското здружение на млади правници (МЗМП), Институтот за човекови права (ИЧП) и Коалицијата Сите за правично судење во рамки на неформалната граѓанска иницијатива за заштита на граѓанското општество „Правна подготвеност за инспекции во граѓанските организации“ поддржана од програмата Цивика мобилитас.

ВОДИЧ за правата и обврските на граѓанските организации во случај на надзор од инспекцијата на трудот

 

Водичот за правата и обврските на граѓанските организации во случај на надзор од инспекција на трудот има за цел да ги запознае претставнииците на граѓанските организации на јасен начин со овластувањата и надлежностите на инспекторите на трудот, предметот на надзор како и документацијата која што мора да ја поседува организацијата и да ја приложи по барање на инспекторите. Водичот е изработен од страна на Македонското здружение на млади правници (МЗМП), Институтот за човекови права (ИЧП) и Коалицијата Сите за правично судење во рамки на неформалната граѓанска иницијатива за заштита на граѓанското општество „Правна подготвеност за инспекции во граѓанските организации“ поддржана од програмата Цивика мобилитас.

ВОДИЧ за правата и обврските на граѓанските организации во случај на надворешна даночна контрола од страна на Управата за јавни приходи

 

Водичот за обврските на граѓанските организации во случај на надворешна даночна контрола од страна на Управата за јавни приходи содржи опис на обврските на граѓанските организации кои произлегуваат од законите со кои се уредуваат даноците и даночната постапка. Водичот има за цел да ги запознае претставниците на граѓанските организации на јасен начин со законските обврски кои тие се должни да ги исполнат како исплаќачи на персоналниот данок на доход како и со правата и обврските во случај на надворешна даночна контрола. Водичот е изработен од страна на Македонското здружение на млади правници (МЗМП), Институтот за човекови права (ИЧП) и Коалицијата Сите за правично судење во рамки на неформалната граѓанска иницијатива за заштита на граѓанското општество „Правна подготвеност за инспекции во граѓанските организации“ поддржана од програмата Цивика мобилитас.

ОСНОВНА АНАЛИЗА НА РАБОТЕЊЕТО НА СУДСКИОТ СОВЕТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

Анализава на работењето на Судскиот совет на Република Македонија е под- готвена во рамки на проектот „Зголемен јавен надзор врз работата на Судскиот совет на РМ“ реализиран од Институтот за човекови права, со поддршка од Бри- танската амбасада во Скопје. Анализава дава преглед на актуелната состојба во однос на работењето на Судскиот совет на РМ (во натамошниот текст ССРМ). Правото на граѓанинот да му суди независен и непристрасен судија прет- ставува основен постулат на судската власт. Независноста и непристрасноста се вредности на судската власт гарантирани со Уставот на РМ, со законите во РМ и со меѓународните документи ратификувани од РМ....

ANALIZA THEMELORE E PUNËS SË KËSHILLIT GJYQËSOR TË REPUBLIKËS SË MAQEDONISË

BASELINE ANALYSIS OF THE FUNCTIONING OF THE JUDICIAL COUNCIL OF THE REPUBLIC OF MACEDONIA

Остварување на правото на слобода на изразување-теорија и практика

 

Правото на слобода на изразување претставува една од најсуштинските осно- ви на едно демократско општество и еден од условите за неговиот напредок. Во демократските системи секој поединец има право да го изразува своето мислење, да комуницира, да прима и да пренесува информации и идеи, а ваквото право треба да биде функционално. Ова право не го вклучува само индивидуал- ното право на слобода на изразување преку кое се врши одредено изразување на ставови и мислења, како што е погоре наведено, туку и остварувањето на истите од страна на медиумите. Сепак, значајно е да се напомене дека правото на слобода на изразување е моќна алатка која може да биде злоупотребена и искористена да се поттикне насилство, да се шири омраза и да се наштети индивидуалната приватност и безбедност.

CHANGES FOR A LEGAL SYSTEM WITHOUT DISCRIMINATION

This document for public policies is produced within the project "Citizens in the Assembly: Legislative initiatives for human rights", financed by the European Union and co-funded by Westminster Foundation for Democracy. The project supported 11 initiatives for changes of laws relating to human rights in several areas: education, health care, social care, media, judiciary, discrimination etc. Initiatives implemented by 12 organizations directly involved in the law- making process: (1) Education for researching the documents of public policies; (2) Strengthening of cooperation between the media and civil society; and (3) Intensifying the cooperation with Parliament and civil society organizations...

Прирачник за истражувачко новинарство и пристап до информации

Истражувачкото новинарство во современите демократии е од клучно значење за остварувањето на улогата на медиумите, а воедно е и чувар на јавноста и заштитник на човековите права. Најважната задача на новинарите во демо- кратските општества е да ги заштитуваат интересите на граѓаните. За да ја остварат оваа задача новинарите откриваат злоупотреби на власта и на моќта на поединци и институции и на тој начин придонесуваат за одговорно и отчетно владеење, про- мовирајќи го јавниот интерес...

ПРИРАЧНИК за СЛОБОДА НА ИЗРАЗУВАЊЕ ПРАВНИ АСПЕКТИ

Прирачников што е пред вас претставува средство кое треба да им послужи
на читателите, поточно на студентите по новинарство, на невладините орга-
низации, како и на професионалните новинари, кои, со негова помош имаат
можност да се запознаат со правните стандарди на слободата на изразување. До-
полнително, прирачников треба да биде употребуван како алатка во рамки на обу-
ките на студентите по новинарство и на младите новинари во нашата земја...

HUMAN RIGHTS IN THE PROCESS OF LUSTRATION

The lustration, according to the purpose that has to be achieved, should be a part of transitional justice which will enable easier transition from the former regime towards building pluralistic democracy based on the rule of law and respect of human rights. Historically, lustration is an instrument of moral loss of qualification which primarily depends on the process of transition, and the cruelty of the former regime. Although explanations for different ways of implementation of the lustration could not be found in the literature and its frequent wrong usage in political purposes, however, all definitions insinuate that the process of lustration, can be the effective only if it’s taken immediately after the replacement of the former system and its proper implementation will mostly depend on the reaction of the public to the need for lustration. It is important the public to feel the need for implementing lustration in the beginning of the democratic changes. Lustration is defined as an administrative measure that consists of controlling the persons who have been involved in high positions in the Communist regime and who are public officials in the newly democracy...

RIGHT OF ROMA CHILDREN FOR EDUCATION WITH SPECIAL FOCUS TO THE ROMA GIRLS

The reports and surveys of the most of the international and domestic organizations and institutions in the country show that there is an imbalance in the level of education and literacy among the Roma community and the rest of the population. The literacy gap of Roma adults and those who are not Roma is deep. This gap is even bigger among the Roma women and non-Roma women. According to the index for Roma inclusion, from the research conducted by several international organizations, the difference between Roma and non-Roma children in the Republic of Macedonia (RM). Who are enrolled in the primary education is 23%, while considering the girls this difference is 32%. The difference between Roma and non-Roma students who continued with secondary education in general is 43%, while the difference between Roma and non-Roma girls is 53%. The Numerous early marriages among Roma children, especially girls usually force them to leave secondary and even primary school.

ANALYSIS OF THE INDEPENDENCE OF THE JUDICIAL COUNCIL OF THE REPUBLIC OF MACEDONIA

- ASPIRATIONS AND CHALLENGES -

Realization of the right for a fair trial by an independent, impartial and professional judiciary is the basis of the rule of law in any modern democracy. Each country that strives towards it is reasonable to do everything to provide everything that is recommended by international instruments. The state needs to organize its political and legal system in a way that will encourage the independence and impartiality of the judiciary and make that trust to realize...

Анализа на Законот за слободен пристап до информации од јавен карактер, постапката пред органите и комисијата, употреба на правните лекови и судска заштита преку постапките иницирани од новинари

Со законот за заштита на правото на слободен пристап до информации од јавен карактер кој започна да се применува од 1 септември 2006 година се уредуваат условите, начинот и постапката за остварување на правото на слободен пристап до информациите од јавен карактер со кои располагаат органите на државната власт и други установи и институции утврдени со закон, органите на општините, на градот Скопје и на општините во градот Скопје, јавните установи и служби, јавните претпријатија, правни и физички лица што вршат јавни овластувања и дејност од јавен интерес, утврдени со закон. Со овој закон се обезбедува јавност и отвореност во работењето на имателите на информации...

ANALYSIS OF THE IMPLEMENTATION OF THE CULTURAL RIGHT FOR THE MINORITY COMMUNITIES

The cultural right is a human right confirmed in the international law and in the domestic law in the country. This right and, as well as the other rights, have basic principle which is the principle of equality and non- discrimination, and the principle of participation. Equality in the protection, promotion and advancement of human rights of members of minorities is the key position that includes providing special conditions and introduction of special measures and mechanisms for minorities to act. Despite the column of non-discrimination related to the minority rights there is the identity column that refers to preserving and promoting their cultural life and identity. The principle of participation in making decisions without discrimination, especially in those that directly affect minorities is very important for the both columns.

ANALYSIS OF DOMESTIC REMEDIES IN THEN PROCEDURES FOR APPOINTMENT, DISMISSAL AND RENDING DISCIPLINARY MEASURES TO MACEDIONIAN JUDGES

In our country and also in other countries based on the principles of rule of law and separation of the governs, the judiciary is the main carrier of the protective function in achieving individual rights and freedoms of the citizen. That function and judicial competence can be achieved only if the judiciary is based upon and guided by the principles of constitutionality and legality, its independence and impartiality both from institutional and functional aspects. There are different legal instruments provided in the legislation and that are available for gaining and protecting the fundamental rights which are the basis of democracy and democratic progress. Council of Europe in the Recommendation REC (2004) 6, indicates the need for the countries to establish the existence of effective remedies in all areas of the legal system...

ANALYSIS OF DEFECTS IN THE LAW FOR PREVENTION AND PROTECTION AGAINST DISCRIMINATION

The ban of discrimination is a hot topic treated not only in numerous international, but also national documents. Against discrimination policy is the task of the States at all levels. States mustn’t break any human rights or discriminate. However, this obligation of the state through the time has spread because human rights can be also threatened by some private persons. Therefore, the obligation of the state is not only to respect human rights and do not make a discrimination, but to ensure that other parties do not do act discrimination.

ANALYSIS OF THE INDEPENDENT COMMISSIONS AND REGULATORY AUTHORITIES - LEGAL STRUCTURE AND PRACTICAL OPERATION

The laws are governing the establishment and function of the commissions –generally they are independent in acting the law competences and the selection of employees is made through a public advertisement containing the required criteria and the selection is made by the Assembly of the Republic of Macedonia at the proposal of the competent parliamentary Commission for selection and appointment. Against this legal structure and criteria for professionalism and competence, in the practice, there is a great political influence in the selection of employees in these bodies, further influencing of the ruling party on the decision-making. Hence, instead of independence, objectivity and professionalism, these bodies, usually show double standards - selective attitude and bias while making decisions.

DISCRIMINATION OF ROMA IN THE EDUCATIONAL PROCESS

Breaking the wall of rejection and segregation

This work analyzes the general state in primary and secondary education which concerns the Roma children in the Republic of Macedonia. The intention is to achieve the purpose of the project and to illustrate the existing problems, but also to show progress in several areas that affect the education of this vulnerable group. Analysis indicates to other reports, organizations and institutions that have already presented data within the general theme to link the value of the findings made by already employed persons. Legal aspect can be found in these laws as well as in domestic and international regulations. This is enriched with the latest law practice based on previous court decisions of the European Court of Human Rights with the opportunity in several occasions to explain the issue of segregation of Roma students. To make relevant conclusions on the overall social, legal and political background, analysis displays cases and examples of the interviewed parents and students.

RIGHT TO FREEDOM OF OPINION AND EXPRESSION AND FREEDOM OF PEACEFUL ASSEMBLY AND OF ASSOCIATION

International and domestic standards and practices

ANALYSIS OF APPLICATION OF THE LAW FOR PREVENTION AND PROTECTION AGAINST DISCRIMINATION

Prohibition of discrimination is a current topic that is treated in numerous of international and national documents.

Universal Declaration of Human Rights points that "all human beings are born free and equal in dignity and rights." European Convention on Human Rights (ECHR) to everyone within the jurisdiction of this Convention has the obligation to ensure the rights and freedoms set out in it and its Protocols. ECHR prohibits discrimination in the enjoyment of rights and freedoms of those provided for in the Convention on various parts listed in Article 14, but with an extended list of parts set out in the practice of the European Court of Human Rights. With Protocol No. 12 of the ECHR the field of protecting the rights and freedoms is extended.

ANALYSIS OF INDEPENDENCE OF THE JUDICIARY IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA - PERCEPTION, DIFFICULTIES AND CHALLENGES

During the realization of the project, first of all, we tried to show the perception of the situation in the judiciary, the difficulties encountered in the performance of judicial functions and the challenges that can be detected, tending to improve the situation in this sphere.

Independence and impartiality are recognizable and relevant categories related to justice and an important segment in the accomplishing of democracy and the rule of law. The main benefits of applying these principles, among other things, are: the achievement of social progress, the security, realization and protection of human rights and freedoms, and harmonization between people.

Each state has an obligation to achieve confidence in the judicial system. The state needs to organize its political and legal system in such a way that the independence and impartiality of the judiciary will encourage and allow that trust to be realized.

SUMMARY OF LEGAL REMEDIES IN MACEDONIA THROUGH THE PRISM OF EFFECTIVE PROTECTION OF THE RIGHTS AND FREEDOMS OF THE CITIZEN

In the frame of the project "Review of legal remedies in the Republic of Macedonia through the prism of effective protection of the rights and freedoms of citizens" financially supported by the US Embassy, the Institute for Human Rights (IHR) through a process of open professional debates had the aim to identify and analyze the conditions of effectiveness of domestic remedies in the realization and protection of the right to freedom of expression and right to peaceful assembly. Teams composed of members of the IHR led these debates, were gathering relevant information needed to prepare the analysis which will be presented to existing remedies in this area legislation, from the practice of their application and conclusions of the process of this research.